{"id":126033,"date":"2025-11-06T16:18:49","date_gmt":"2025-11-06T10:48:49","guid":{"rendered":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/?p=126033"},"modified":"2025-11-06T16:18:49","modified_gmt":"2025-11-06T10:48:49","slug":"artificial-intelligence-innovation-hub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/current-affairs\/artificial-intelligence-innovation-hub\/","title":{"rendered":"\u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u092b\u093f\u0936\u093f\u092f\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0947\u0932\u093f\u091c\u0947\u0902\u0938 \u0907\u0928\u094b\u0935\u0947\u0936\u0928 \u0939\u092c"},"content":{"rendered":"<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d<\/strong><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0928\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0915\u094b <strong>\u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e (<\/strong><strong>AI) \u092e\u0947\u0902<\/strong> \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0905\u0917\u094d\u0930\u0923\u0940 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f \u0938\u0947 \u2018<strong>\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e<\/strong> <strong>\u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u092b\u093f\u0936\u093f\u092f\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0947\u0932\u093f\u091c\u0947\u0902\u0938 \u0907\u0928\u094b\u0935\u0947\u0936\u0928 \u0939\u092c<\/strong><strong>\u2019 (TAIH)<\/strong> \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u0928\u093e \u0915\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u092a\u0943\u0937\u094d\u0920\u092d\u0942\u092e\u093f: \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0915\u093e <\/strong><strong>AI \u0915\u0947 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938\u00a0\u00a0<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u0935\u0930\u094d\u0937<\/strong> <strong>2020-AI \u0915\u093e \u0935\u0930\u094d\u0937:<\/strong> \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0928\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0937 2020 \u0915\u094b \u0914\u092a\u091a\u093e\u0930\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947<strong> \u2018\u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e \u0915\u093e \u0935\u0930\u094d\u0937\u2019 <\/strong>\u0918\u094b\u0937\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e, \u0907\u0938\u0915\u093e \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f \u0939\u0948\u0926\u0930\u093e\u092c\u093e\u0926 \u0915\u094b \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u0936\u0940\u0930\u094d\u0937 <strong>25 AI \u0928\u0935\u093e\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u094b\u0902 <\/strong>\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u090f\u0915 \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li>\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0928\u0947 \u090f\u0915 <strong>\u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 <\/strong><strong>AI \u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e<\/strong> \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d \u0915\u0940, \u091c\u093f\u0938\u0928\u0947 <strong>\u0921\u0947\u091f\u093e-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0936\u093e\u0938\u0928<\/strong><strong>, \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915 AI \u092a\u0930\u093f\u0928\u093f\u092f\u094b\u091c\u0928 \u0914\u0930 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923<\/strong> \u0915\u0940 \u0928\u0940\u0902\u0935 \u0930\u0916\u0940\u0964<\/li>\n<li>\u00a0<strong>\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930:<\/strong> \u0915\u0943\u0937\u093f, \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0938\u0947\u0935\u093e, \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e, \u0915\u093e\u0928\u0942\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0924\u0925\u093e \u0917\u0924\u093f\u0936\u0940\u0932\u0924\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<span class=\"vc_green_button\"><\/p>\n<table style=\"width: 99.8698%;\" width=\"624\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 100%;\">\u0917\u0942\u0917\u0932 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0906\u0902\u0927\u094d\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 <strong>15 \u0905\u0930\u092c \u0921\u0949\u0932\u0930 \u0915\u0947 AI \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930<\/strong> \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0928\u093f\u0935\u0947\u0936 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 AI \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915\u0940 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0922\u093c\u0924\u0947 \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 \u0939\u0948\u0964<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><\/span>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u092b\u093f\u0936\u093f\u092f\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0947\u0932\u093f\u091c\u0947\u0902\u0938 \u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e (\u0935\u0930\u094d\u0937 <\/strong><strong>2020)<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u0935\u093f\u091c\u0928:<\/strong> \u090f\u0915 <strong>\u0938\u0924\u0924\u094d <\/strong><strong>AI \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915\u0940 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930<\/strong> \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930\u0924\u093e \u0932\u093e\u0928\u093e \u0914\u0930<strong> \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0915\u094b <\/strong><strong>AI \u0928\u0935\u093e\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u094b\u0902<\/strong> \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f\u094d\u0938 \u090f\u0935\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938\u091a\u0947\u0902\u091c \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e:<\/strong> \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938\u091a\u0947\u0902\u091c (TGDeX) \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 <strong>\u0909\u091a\u094d\u091a \u0917\u0941\u0923\u0935\u0924\u094d\u0924\u093e \u0935\u093e\u0932\u0947<\/strong><strong>, \u092e\u0936\u0940\u0928 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u0920\u0928\u0940\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u093e\u091d\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947<\/strong> \u0915\u0940 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u092d\u093e \u090f\u0935\u0902 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e:<\/strong> \u0909\u091a\u094d\u091a \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 <strong>\u0915\u094c\u0936\u0932-\u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u0914\u0930 <\/strong><strong>AI \u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e\u0964<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u0905\u0928\u0941\u0938\u0902\u0927\u093e\u0928 \u090f\u0935\u0902 \u0928\u0935\u093e\u091a\u093e\u0930 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u094b\u0924\u094d\u0938\u093e\u0939\u0928: \u0938\u094d\u091f\u093e\u0930\u094d\u091f-\u0905\u092a\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 <\/strong><strong>AI <\/strong>\u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u092e\u093e\u092e\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 <strong>\u092a\u093e\u092f\u0932\u091f \u092a\u0930\u093f\u092f\u094b\u091c\u0928\u093e\u0913\u0902 <\/strong>\u0915\u093e \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0939\u093e\u0907-\u092a\u0930\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0947\u0902\u0938 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u093f\u0902\u0917 (<\/strong><strong>HPC) \u0905\u0935\u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e:<\/strong> \u092c\u0921\u093c\u0947 \u092a\u0948\u092e\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0930 AI \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f <strong>HPC \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917\u0936\u093e\u0932\u093e\u090f\u0901 <\/strong>\u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0915\u0930\u093e\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0936\u093e\u0938\u0928<\/strong><strong>, \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915\u0924\u093e \u090f\u0935\u0902 \u0917\u094b\u092a\u0928\u0940\u092f\u0924\u093e:<\/strong> \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930\u0926\u093e\u092f\u0940, \u0938\u092e\u093e\u0935\u0947\u0936\u0940 \u0914\u0930 \u092d\u0947\u0926\u092d\u093e\u0935\u0930\u0939\u093f\u0924 AI \u092a\u0930 \u092c\u0932 \u0926\u0947\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092a\u0939\u0932\u0947\u0902<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e <\/strong><strong>AI \u092e\u093f\u0936\u0928 (T-AIM):<\/strong> \u0928\u0948\u0938\u0915\u0949\u092e (NASSCOM) \u0915\u0947 \u0938\u0939\u092f\u094b\u0917 \u0938\u0947 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924, <strong>\u091c\u094b AI \u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e \u0915\u0947 \u091b\u0939 \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d\u094b\u0902 \u0915\u094b <\/strong>\u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u093e\u0928\u094d\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092a\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915 <\/strong><strong>AI \u0905\u0928\u0941\u0938\u0902\u0927\u093e\u0928 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930:<\/strong> \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0938\u0947\u0935\u093e \u0914\u0930 \u0917\u0924\u093f\u0936\u0940\u0932\u0924\u093e \u0905\u0928\u0941\u0938\u0902\u0927\u093e\u0928 \u092a\u0930 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0938\u0947\u0902\u091f\u0930 \u092b\u0949\u0930 \u0930\u093f\u0938\u094d\u092a\u0949\u0928\u094d\u0938\u093f\u092c\u0932 \u0921\u093f\u092a\u094d\u0932\u0949\u092f\u092e\u0947\u0902\u091f \u0911\u092b \u0907\u092e\u0930\u094d\u091c\u093f\u0902\u0917 \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940\u091c (<\/strong><strong>CRDET):<\/strong> \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u092e\u0902\u091a \u0915\u0947 <strong>C4IR (\u091a\u0924\u0941\u0930\u094d\u0925 \u0914\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915 \u0915\u094d\u0930\u093e\u0902\u0924\u093f \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930),<\/strong> \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u092e\u093f\u0932\u0915\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093f\u0924 \u090f\u0915 \u0906\u092d\u093e\u0938\u0940 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u092b\u093f\u0936\u093f\u092f\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0947\u0932\u093f\u091c\u0947\u0902\u0938 \u0907\u0928\u094b\u0935\u0947\u0936\u0928 \u0939\u092c (<\/strong><strong>TAIH) \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>\u00a0<strong>\u0932\u0949\u0928\u094d\u091a:<\/strong> \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930<\/li>\n<li><strong>\u0935\u093f\u091c\u0928:<\/strong> \u0935\u0930\u094d\u0937 2035 \u0924\u0915 \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0915\u094b <strong>\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u0915\u0947 \u0936\u0940\u0930\u094d\u0937 <\/strong><strong>20 AI \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u094b\u0902<\/strong> \u092e\u0947\u0902 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092a\u094d\u0930\u0936\u093e\u0938\u0928\u093f\u0915 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0938\u0926\u0938\u094d\u092f:<\/strong> \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0938\u091a\u093f\u0935 (IT), MeeSeva \u0915\u0947 \u0906\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924, \u090f\u0935\u0902 \u0907\u092e\u0930\u094d\u091c\u093f\u0902\u0917 \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940\u091c \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0928\u093f\u0926\u0947\u0936\u0915\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0936\u093e\u0938\u0928 \u092e\u0949\u0921\u0932:<\/strong> \u092a\u093e\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u093f\u0924\u093e \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0940 \u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0928\u094d\u0935\u092f\u0928 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0939\u0947\u0924\u0941 <strong>\u0915\u0902\u092a\u0928\u0940 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e<\/strong><strong>, 2013 \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u0927\u093e\u0930\u093e 8 \u0915\u0902\u092a\u0928\u0940 (\u0917\u0948\u0930-\u0932\u093e\u092d\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e)<\/strong> \u0915\u093e \u0917\u0920\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f\u0917\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>TAIH \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092b\u094b\u0915\u0938 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930<\/strong><\/h4>\n<ul>\n<li><strong>\u00a0AI \u0905\u0928\u0941\u0938\u0902\u0927\u093e\u0928 \u090f\u0935\u0902 \u0928\u0935\u093e\u091a\u093e\u0930<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e<\/strong><strong>, \u092e\u0936\u0940\u0928 \u0932\u0930\u094d\u0928\u093f\u0902\u0917 \u0924\u0925\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0928\u093e\u0932\u093f\u091f\u093f\u0915\u094d\u0938<\/strong> \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0917\u094d\u0930\u0923\u0940 \u0905\u0928\u0941\u0938\u0902\u0927\u093e\u0928 \u0915\u094b \u092c\u0922\u093c\u093e\u0935\u093e \u0926\u0947\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e\u0935\u093f\u0926\u094b\u0902<\/strong><strong>, \u0938\u094d\u091f\u093e\u0930\u094d\u091f-\u0905\u092a\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u0909\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917<\/strong> \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u0939\u092f\u094b\u0917 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u094b\u0924\u094d\u0938\u093e\u0939\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u0936\u093e\u0938\u0928 \u092e\u0947\u0902 <\/strong><strong>AI<\/strong>\n<ul>\n<li>\u0926\u0915\u094d\u0937\u0924\u093e, \u092a\u093e\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u093f\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915 \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u092c\u0922\u093c\u093e\u0928\u0947 \u0939\u0947\u0924\u0941<strong> \u0908-\u0936\u093e\u0938\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 <\/strong><strong>AI \u0915\u093e \u090f\u0915\u0940\u0915\u0930\u0923\u0964<\/strong><\/li>\n<li>\u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u091c\u0928\u093f\u0915 \u0938\u0947\u0935\u093e \u0935\u093f\u0924\u0930\u0923, \u0936\u0939\u0930\u0940 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0914\u0930 \u0928\u0940\u0924\u093f\u0917\u0924 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902 AI \u0909\u092a\u0915\u0930\u0923\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 <\/strong><strong>AI<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0938\u0947\u0935\u093e:<\/strong> AI-\u0938\u0902\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092a\u0930\u093f\u0935\u0939\u0928:<\/strong> \u0938\u094d\u092e\u093e\u0930\u094d\u091f \u092f\u093e\u0924\u093e\u092f\u093e\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0914\u0930 \u0932\u0949\u091c\u093f\u0938\u094d\u091f\u093f\u0915 \u0905\u0928\u0941\u0915\u0942\u0932\u0928\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e:<\/strong> AI-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0905\u0928\u0941\u0915\u0942\u0932\u0940 \u0905\u0927\u093f\u0917\u092e \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0915\u0943\u0937\u093f:<\/strong> \u092a\u0930\u093f\u0936\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0915\u0943\u0937\u093f \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0923\u092f \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u0938\u094d\u091f\u093e\u0930\u094d\u091f-\u0905\u092a \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u092d\u093e \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u092e\u0947\u0902\u091f\u0930\u0936\u093f\u092a<\/strong><strong>, \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u092a\u094b\u0937\u0923 \u0914\u0930 \u0905\u0935\u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e<\/strong> \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0905\u0917\u0932\u0940 \u092a\u0940\u0922\u093c\u0940 \u0915\u0947 AI \u0938\u094d\u091f\u093e\u0930\u094d\u091f-\u0905\u092a\u094d\u0938 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u094b\u0924\u094d\u0938\u093e\u0939\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0914\u0930 AI \u092a\u0947\u0936\u0947\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u0915\u0930\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u0938\u0939\u092f\u094b\u0917 \u090f\u0935\u0902 \u0938\u093e\u091d\u0947\u0926\u093e\u0930\u093f\u092f\u093e\u0901<\/strong>\n<ul>\n<li>\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0928\u0947 <strong>\u0905\u0902\u0924\u0930\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u094c\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u0940 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928-\u0939\u0948\u0926\u0930\u093e\u092c\u093e\u0926 (<\/strong><strong>IIIT-H), IIT-\u0939\u0948\u0926\u0930\u093e\u092c\u093e\u0926, \u092c\u093f\u091f\u094d\u0938 \u092a\u093f\u0932\u093e\u0928\u0940, C-\u0921\u0948\u0915, \u0917\u0942\u0917\u0932 \u0914\u0930 \u092e\u093e\u0907\u0915\u094d\u0930\u094b\u0938\u0949\u092b\u094d\u091f<\/strong> \u0938\u0939\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0936\u0948\u0915\u094d\u0937\u0923\u093f\u0915 \u090f\u0935\u0902 \u0914\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f\u0915 \u0938\u093e\u091d\u0947\u0926\u093e\u0930\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0915\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u0938\u0939\u092f\u094b\u0917\u0940 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915\u0940 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u090f\u0935\u0902 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0905\u0935\u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938\u091a\u0947\u0902\u091c (<\/strong><strong>TGDeX):<\/strong> \u0921\u0947\u091f\u093e-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 AI \u0938\u092e\u093e\u0927\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u092a\u0930\u093f\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e-\u0938\u093e\u091d\u093e\u0915\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u091c\u0928\u093f\u0915 \u0905\u0935\u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e (<\/strong><strong>DPI):<\/strong> \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u092e\u093e\u092a\u0928\u0940\u092f \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0938\u0947\u0935\u093e \u0935\u093f\u0924\u0930\u0923 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0922\u093e\u0901\u091a\u093e\u0964<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>AI \u0917\u094d\u0932\u094b\u092c\u0932 \u0938\u092e\u093f\u091f 2024:<\/strong> \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0907\u0938 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0915\u093e <strong>\u0905\u0902\u0924\u0930\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f <\/strong><strong>AI \u0936\u093f\u0916\u0930 \u0938\u092e\u094d\u092e\u0947\u0932\u0928<\/strong> \u0906\u092f\u094b\u091c\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u092c\u0928\u093e, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0909\u0938\u0915\u0940 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u0928\u0947\u0924\u0943\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u092c\u0926\u094d\u0927\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u093f\u0924 \u0939\u0941\u0908\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0928\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0915\u094b \u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e (AI) \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0905\u0917\u094d\u0930\u0923\u0940 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f \u0938\u0947 \u2018\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u092b\u093f\u0936\u093f\u092f\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0947\u0932\u093f\u091c\u0947\u0902\u0938 \u0907\u0928\u094b\u0935\u0947\u0936\u0928 \u0939\u092c\u2019 (TAIH) \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u0928\u093e \u0915\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092a\u0943\u0937\u094d\u0920\u092d\u0942\u092e\u093f: \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0915\u093e AI \u0915\u0947 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938\u00a0\u00a0 \u0935\u0930\u094d\u0937 2020-AI \u0915\u093e \u0935\u0930\u094d\u0937: \u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e \u0928\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0937 2020 \u0915\u094b \u0914\u092a\u091a\u093e\u0930\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u2018\u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e \u0915\u093e \u0935\u0930\u094d\u0937\u2019 \u0918\u094b\u0937\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e, \u0907\u0938\u0915\u093e&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/current-affairs\/artificial-intelligence-innovation-hub\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">\u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u092b\u093f\u0936\u093f\u092f\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0947\u0932\u093f\u091c\u0947\u0902\u0938 \u0907\u0928\u094b\u0935\u0947\u0936\u0928 \u0939\u092c<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4818],"tags":[],"paper":[4827],"subject":[4863],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126033"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126033"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126034,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126033\/revisions\/126034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126033"},{"taxonomy":"paper","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/paper?post=126033"},{"taxonomy":"subject","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/subject?post=126033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}