{"id":126900,"date":"2025-12-02T15:23:03","date_gmt":"2025-12-02T09:53:03","guid":{"rendered":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/?p=126900"},"modified":"2025-12-02T15:33:31","modified_gmt":"2025-12-02T10:03:31","slug":"world-aids-day","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/current-affairs\/world-aids-day\/","title":{"rendered":"\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0926\u093f\u0935\u0938"},"content":{"rendered":"<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d<br \/>\n<\/strong><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0926\u093f\u0935\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0937 1 <\/strong><strong>\u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930<\/strong> \u0915\u094b \u092e\u0928\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f<strong> HIV\/<\/strong><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e<\/strong> \u092c\u0922\u093c\u093e\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e HIV \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u091c\u0940\u0935\u0928\u092f\u093e\u092a\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 (PLHIV) \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u0914\u0930 \u0938\u0939\u093e\u0928\u0941\u092d\u0942\u0924\u093f \u0915\u0940 \u092a\u0941\u0937\u094d\u091f\u093f \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<span class=\"vc_green_button\"><\/p>\n<table style=\"width: 99.8143%;\" width=\"624\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 100%;\">\n<h4><strong>\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0926\u093f\u0935\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902<\/strong><\/h4>\n<ul>\n<li><strong>\u0909\u0924\u094d\u092a\u0924\u094d\u0924\u093f:<\/strong> \u092f\u0939 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 <strong>\u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0935\u0930\u094d\u0937 1988 <\/strong><strong>\u092e\u0947\u0902<\/strong> \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u092a\u0939\u0932\u093e <strong>\u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0926\u093f\u0935\u0938 <\/strong>\u0925\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0924\u093f\u0925\u093f:<\/strong> 1 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0935\u0930\u094d\u0937 \u092e\u0928\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f:<\/strong> HIV \u0915\u0940 \u0930\u094b\u0915\u0925\u093e\u092e, \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0924\u0925\u093e \u0909\u092a\u0947\u0915\u094d\u0937\u093e-\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0928-\u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e \u092c\u0922\u093c\u093e\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092a\u094d\u0930\u0924\u0940\u0915:<\/strong> <strong>\u0932\u093e\u0932 \u0930\u093f\u092c\u0928 <\/strong>HIV\/\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u0915\u093e \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u092d\u094c\u092e\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0924\u0940\u0915 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 2025 <\/strong><strong>\u0915\u0940 \u0925\u0940\u092e:<\/strong> <strong>\u201c<\/strong><strong>\u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092e\u093e\u0930\u094d\u0917: \u092e\u0947\u0930\u093e \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f, <\/strong><strong>\u092e\u0947\u0930\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930!\u201d (Take the Rights Path: My Health, My Right!)<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0925\u0940\u092e \u0915\u093e \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f:<\/strong> \u092f\u0939 \u0925\u0940\u092e <strong>\u092e\u0939\u093e\u092e\u093e\u0930\u0940, <\/strong><strong>\u0938\u0902\u0918\u0930\u094d\u0937 \u0924\u0925\u093e \u0905\u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e\u0913\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u092c\u093e\u0927\u093e\u0913\u0902 <\/strong>\u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a HIV \u0938\u0947\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0927\u093f\u0915 <strong>\u0905\u0928\u0941\u0915\u0942\u0932\u093f\u0924, <\/strong><strong>\u0928\u094d\u092f\u093e\u092f\u0938\u0902\u0917\u0924 \u0914\u0930 \u0938\u092e\u0941\u0926\u093e\u092f-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 <\/strong>\u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u092a\u0930 \u092c\u0932 \u0926\u0947\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0924\u093e\u0915\u093f \u0938\u092d\u0940 \u0915\u094b \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u0926\u0947\u0916\u092d\u093e\u0932 \u0924\u0915 \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0928\u094b\u0921\u0932 \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u093e\u0932\u092f:<\/strong> <strong>\u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u090f\u0935\u0902 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u0932\u094d\u092f\u093e\u0923 \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u093e\u0932\u092f<\/strong> \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 (NACO) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0928\u0947\u0924\u0943\u0924\u094d\u0935\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><\/span>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>HIV\/<\/strong><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e: HIV (<\/strong><strong>\u0939\u094d\u092f\u0942\u092e\u0928 \u0907\u092e\u094d\u092f\u0942\u0928\u094b\u0921\u0947\u092b\u093f\u0936\u093f\u090f\u0902\u0938\u0940 \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938) <\/strong>\u090f\u0915 \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0939\u0948, \u091c\u094b <strong>CD4 <\/strong><strong>\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u092a\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e \u0915\u0930\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u094b<\/strong> \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0916\u093f\u0932\u093e\u092b \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0940 \u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u0948\u0902\u0964\n<ul>\n<li>\u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925, <strong>HIV <\/strong><strong>\u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0915\u094b<\/strong> \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0915\u0930 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0905\u0935\u0938\u0930\u0935\u093e\u0926\u0940 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0938\u0902\u0935\u0947\u0926\u0928\u0936\u0940\u0932 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u0940 \u0930\u094b\u0915\u0925\u093e\u092e \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0917\u0924\u093f<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 (\u090f\u0915\u094d\u0935\u093e\u092f\u0930\u094d\u0921 \u0907\u092e\u094d\u092f\u0942\u0928\u094b\u0921\u0947\u092b\u093f\u0936\u093f\u090f\u0902\u0938\u0940 \u0938\u093f\u0902\u0921\u094d\u0930\u094b\u092e)<\/strong> <strong>HIV <\/strong>\u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0915\u093e \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u091a\u0930\u0923 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li>\u092f\u0939 \u0924\u092c \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u092c \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0915\u094d\u0937\u0924\u093f\u0917\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924 \u0939\u094b \u091c\u093e\u090f \u0924\u0925\u093e <strong>CD4 <\/strong><strong>\u0917\u0923\u0928\u093e 200 <\/strong><strong>\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\/\u092e\u093f\u092e\u0940\u00b3.<\/strong> \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0939\u094b \u091c\u093e\u090f, \u092f\u093e \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0905\u0935\u0938\u0930\u0935\u093e\u0926\u0940 \u0930\u094b\u0917 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u094b \u091c\u093e\u090f\u0901 (\u091c\u0948\u0938\u0947 \u0924\u092a\u0947\u0926\u093f\u0915, \u0915\u0948\u0902\u0938\u0930 \u0906\u0926\u093f)\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>HIV <\/strong><strong>\u0915\u093e \u0938\u0902\u091a\u0930\u0923<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u092f\u094c\u0928 \u0938\u0902\u091a\u0930\u0923:<\/strong> \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0905\u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u092f\u094c\u0928 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u0938\u0947 HIV \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0938\u0941\u0908\/\u0938\u0940\u0930\u093f\u0902\u091c \u0915\u0947 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u091a\u0930\u0923:<\/strong> <strong>\u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0938\u0941\u0908 \u092f\u093e \u0938\u0940\u0930\u093f\u0902\u091c<\/strong> \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 HIV \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092e\u093e\u0924\u093e \u0938\u0947 \u0936\u093f\u0936\u0941 \u0915\u094b \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923: \u0917\u0930\u094d\u092d\u093e\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e, <\/strong><strong>\u092a\u094d\u0930\u0938\u0935 \u0905\u0925\u0935\u093e \u0938\u094d\u0924\u0928\u092a\u093e\u0928 <\/strong>\u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0930\u0915\u094d\u0924\u093e\u0927\u093e\u0928 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u091c\u094b\u0916\u093f\u092e:<\/strong> \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0928 \u0938\u0947 HIV \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u092f\u0926\u094d\u092f\u092a\u093f \u0915\u0920\u094b\u0930 \u091c\u093e\u0901\u091a \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u092f\u0939 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0902\u0924 \u0926\u0941\u0930\u094d\u0932\u092d \u0939\u094b \u091a\u0941\u0915\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 <\/strong>\u091c\u0948\u0938\u0947 \u091b\u0942\u0928\u0947, \u0917\u0932\u0947 \u0932\u0917\u093e\u0928\u0947, \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947, \u092e\u091a\u094d\u091b\u0930 \u0915\u093e\u091f\u0928\u0947 \u092f\u093e \u0935\u093e\u092f\u0941 \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 <strong>\u0938\u0947 HIV <\/strong><strong>\u0928\u0939\u0940\u0902 \u092b\u0948\u0932\u0924\u093e<\/strong> \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u0909\u092a\u091a\u093e\u0930<\/strong>\n<ul>\n<li>\u092f\u0926\u094d\u092f\u092a\u093f HIV \u0915\u093e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948, \u092a\u0930\u0902\u0924\u0941 <strong>\u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u094b\u0927\u0930\u094b\u0917\u0940 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 (ART) <\/strong>\u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0940 \u0922\u0902\u0917 \u0938\u0947 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li>ART \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0926\u093f\u0928 \u0914\u0930 \u0906\u091c\u0940\u0935\u0928 \u0932\u0947\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0939\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 HIV\/<\/strong><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0930\u094b\u0927\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u00a0<\/strong><\/h4>\n<ul>\n<li><strong>\u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u092e\u094d\u092d\u093f\u0915 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u092a\u094d\u0930\u092f\u093e\u0938 (\u0935\u0930\u094d\u0937 1985\u20131991): <\/strong>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u091a\u0930\u0923 HIV <strong>\u092e\u093e\u092e\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947, <\/strong><strong>\u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0915\u094d\u0924 \u0906\u0927\u093e\u0928 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0932\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u091c\u0928 \u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e \u092a\u0939\u0932 <\/strong>\u0936\u0941\u0930\u0942 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0925\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0917\u0924 \u0922\u093e\u0901\u091a\u093e: <\/strong>\u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u093e\u0932\u092f \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0937 1992 \u092e\u0947\u0902 <strong>\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 (NACO) <\/strong><strong>\u0924\u0925\u093e \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e (NACP) <\/strong>\u0915\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u0928\u093e \u0928\u0947 \u090f\u0915 \u0938\u092e\u0928\u094d\u0935\u093f\u0924 \u092c\u0939\u0941-\u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u0940\u092f \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0940\u0964\n<ul>\n<li>\u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0938\u0947 \u091c\u093f\u0932\u093e \u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f \u0938\u0939\u092d\u093e\u0917\u093f\u0924\u093e, \u0917\u0948\u0930-\u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u0939\u092f\u094b\u0917 \u0924\u0925\u093e <strong>PLHIV <\/strong>\u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0915\u0940 \u0938\u0936\u0915\u094d\u0924 \u092d\u093e\u0917\u0940\u0926\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0940 \u0913\u0930 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0939\u0941\u0906\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e (NACP)<\/strong><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>NACP <\/strong>\u092a\u093e\u0901\u091a \u091a\u0930\u0923\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0907\u0938\u0915\u093e \u0938\u094d\u0935\u0930\u0942\u092a <strong>\u092e\u0942\u0932 \u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0938\u0947 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0930\u094b\u0915\u0925\u093e\u092e\u2013\u091c\u093e\u0901\u091a\u2013\u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u092e\u0949\u0921\u0932 <\/strong>\u092e\u0947\u0902 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u093f\u0924 \u0939\u0941\u0906\u0964<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>NACP\u2013I (<\/strong><strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 1992\u20131999)<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>\u092f\u0939 \u091a\u0930\u0923 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u0932\u0940 <strong>\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f HIV\/<\/strong><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0930\u094b\u0915\u0925\u093e\u092e \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f<\/strong> \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u0940\u0915 \u0925\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0907\u0938\u0915\u093e \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f HIV \u0938\u0902\u091a\u0930\u0923 \u0915\u094b \u0927\u0940\u092e\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e\u0938\u094d\u0935\u0930\u0942\u092a \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 <strong>\u0930\u0941\u0917\u094d\u0923\u0924\u093e, <\/strong><strong>\u092e\u0943\u0924\u094d\u092f\u0941 \u0926\u0930 \u0914\u0930 \u0938\u093e\u092e\u093e\u091c\u093f\u0915-\u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935<\/strong> \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u0930\u0928\u093e \u0925\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>NACP\u2013II (<\/strong><strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 1999\u20132006)<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>\u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u0928\u0947 \u0939\u0938\u094d\u0924\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0924\u0925\u093e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u092a\u094d\u0930\u092f\u093e\u0938\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0926\u0943\u0922\u093c \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0926\u094b \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924<\/strong>\n<ul>\n<li>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 HIV \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li>HIV\/\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0938\u0947 \u0928\u093f\u092a\u091f\u0928\u0947 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0915\u094b \u0938\u0941\u0926\u0943\u0922\u093c \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>NACP\u2013III (<\/strong><strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 2007\u20132012)<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f: <\/strong>\u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0930\u094b\u0915\u0925\u093e\u092e, \u0926\u0947\u0916\u092d\u093e\u0932 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u092a\u093e\u0901\u091a \u0935\u0930\u094d\u0937 \u0915\u0940 \u0905\u0935\u0927\u093f \u092e\u0947\u0902 HIV \u092e\u0939\u093e\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0930\u094b\u0915\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092a\u0939\u0932:<\/strong> <strong>\u091c\u093f\u0932\u093e \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0930\u094b\u0915\u0925\u093e\u092e \u090f\u0935\u0902 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 (DAPCU)<\/strong> \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u0928\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u091c\u093f\u0932\u093e-\u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f \u0928\u093f\u0917\u0930\u093e\u0928\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f \u0939\u0941\u0908\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>NACP\u2013IV (<\/strong><strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 2012\u20132017)<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f:<\/strong> \u092e\u0939\u093e\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0930\u094b\u0915\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u0947\u091c\u0940 \u0932\u093e\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e \u090f\u0915\u0940\u0915\u0943\u0924 HIV \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 2007 <\/strong><strong>\u0915\u0940 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902<\/strong> \u0928\u090f \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 50% \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940 \u0932\u093e\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0938\u092d\u0940\u00a0 PLHIV \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0926\u0947\u0916\u092d\u093e\u0932, \u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u092d\u094c\u092e\u093f\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 (\u0935\u0930\u094d\u0937 2017\u20132021):<\/strong> \u0935\u0930\u094d\u0937 2030 \u0924\u0915 \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f \u0915\u094b \u0906\u0917\u0947 \u092c\u0922\u093c\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930\u093f\u0924\u0964<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092a\u0939\u0932\u0947\u0902<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>HIV\/<\/strong><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e 2017:<\/strong> \u0907\u0938 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e \u0928\u0947 <strong>\u092d\u0947\u0926\u092d\u093e\u0935-\u0928\u093f\u0937\u0947\u0927, <\/strong><strong>\u0917\u094b\u092a\u0928\u0940\u092f\u0924\u093e \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0924\u0925\u093e \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923\u2013\u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u0938\u0942\u091a\u093f\u0924 \u0938\u0939\u092e\u0924\u093f<\/strong> \u0915\u094b \u0905\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092e\u093f\u0936\u0928 \u2018<\/strong><strong>\u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915\u2019:<\/strong> \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u091b\u094b\u0921\u093c \u091a\u0941\u0915\u0947 <strong>PLHIV <\/strong><strong>\u0915\u094b \u092a\u0941\u0928\u0903 \u0916\u094b\u091c \u0915\u0930 ART <\/strong><strong>\u0938\u0947<\/strong> \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092f\u093e\u0938\u0964<\/li>\n<li><strong>\u091c\u093e\u0901\u091a \u0914\u0930 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0928\u0940\u0924\u093f:<\/strong> \u0938\u092d\u0940 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f<strong> CD4 <\/strong><strong>\u0917\u0923\u0928\u093e <\/strong>\u0915\u0940 \u092a\u0930\u0935\u093e\u0939 \u0915\u093f\u090f \u092c\u093f\u0928\u093e ART \u0906\u0930\u0902\u092d\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0935\u093e\u092f\u0930\u0932 \u0932\u094b\u0921 \u0928\u093f\u0917\u0930\u093e\u0928\u0940:<\/strong> \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u092a\u093e\u0932\u0928 \u0914\u0930 \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924 \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u092d\u094c\u092e\u093f\u0915 \u0935\u093e\u092f\u0930\u0932 \u0932\u094b\u0921 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>NACP\u2013V (2021\u20132026)<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930:<\/strong> \u090f\u0915 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u0915 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0932\u093e\u0917\u0942, <strong>\u0915\u0941\u0932 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u092a\u094d\u0930\u093e\u0935\u0927\u093e\u0928 \u20b915471.94 <\/strong><strong>\u0915\u0930\u094b\u0921\u093c\u0964<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u092b\u094b\u0915\u0938:<\/strong> \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0926\u0943\u0922\u093c \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0941\u090f <strong>\u0930\u094b\u0915\u0925\u093e\u092e, <\/strong><strong>\u091c\u093e\u0901\u091a \u0914\u0930 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924<\/strong> \u0909\u092d\u0930\u0924\u0947 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u093e\u0927\u093e\u0928\u0964<\/li>\n<li><strong>SDG <\/strong><strong>\u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0938\u093e\u092e\u0902\u091c\u0938\u094d\u092f:<\/strong> \u092f\u0939 \u091a\u0930\u0923 <strong>\u0938\u0924\u0924\u094d \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f 3.3<\/strong> \u0915\u093e \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f <strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 2030 <\/strong><strong>\u0924\u0915 HIV\/<\/strong><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u094b<\/strong> \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u091c\u0928\u093f\u0915 \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0916\u0924\u0930\u0947 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u0948 \u0924\u0925\u093e \u0938\u092e\u0941\u0926\u093e\u092f-\u0928\u0947\u0924\u0943\u0924\u094d\u0935 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0939\u0938\u094d\u0924\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u092c\u0932 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-126901\" src=\"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4-300x296.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"296\" srcset=\"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4-300x296.png 300w, https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4-360x355.png 360w, https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/4.png 576w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>HIV\/<\/strong><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0926\u092e<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u091c\u0928\u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 \u0905\u092d\u093f\u092f\u093e\u0928: NACO<\/strong> \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0914\u0930 \u092f\u0941\u0935\u093e \u0906\u092c\u093e\u0926\u0940 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940\u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0914\u0930 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0905\u092d\u093f\u092f\u093e\u0928 \u0938\u0902\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e \u092a\u0939\u0932: \u0939\u094b\u0930\u094d\u0921\u093f\u0902\u0917\u094d\u0938, <\/strong><strong>\u092c\u0938 \u092a\u0948\u0928\u0932, IEC <\/strong><strong>\u0935\u0948\u0928, <\/strong><strong>\u0915\u093f\u092f\u094b\u0938\u094d\u0915 \u0914\u0930 \u0932\u094b\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u0928\u094b\u0902<\/strong> \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0915\u093e \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0938\u093e\u092e\u0941\u0926\u093e\u092f\u093f\u0915 \u0932\u093e\u092e\u092c\u0902\u0926\u0940:<\/strong> <strong>\u0938\u094d\u0935\u092f\u0902 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939\u094b\u0902, <\/strong><strong>\u0906\u0901\u0917\u0928\u0935\u093e\u0921\u093c\u0940 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e\u0913\u0902, <\/strong><strong>\u0906\u0936\u093e \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0914\u0930 \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924\u0940 \u0930\u093e\u091c \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u092f\u094b\u0902 <\/strong>\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0923 \u091c\u092e\u0940\u0928\u0940 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e \u0915\u094b \u092e\u091c\u092c\u0942\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0932\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0939\u0938\u094d\u0924\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a \u092a\u0930\u093f\u092f\u094b\u091c\u0928\u093e\u090f\u0901:<\/strong> \u0905\u0915\u094d\u091f\u0942\u092c\u0930 2025 \u0924\u0915, 1,587 \u0932\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0939\u0938\u094d\u0924\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a <strong>(TI)<\/strong> \u092a\u0930\u093f\u092f\u094b\u091c\u0928\u093e\u090f\u0901 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u094b <strong>\u092e\u093e\u0928\u0935 \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928 \u0938\u092e\u0942\u0939\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0930\u094b\u0915\u0925\u093e\u092e, <\/strong><strong>\u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0938\u0947\u0935\u093e\u090f\u0901 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924<\/strong> \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0905\u0928\u094d\u092f \u0905\u092d\u093f\u092f\u093e\u0928:<\/strong> \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0940 \u0925\u0940\u092e\u0948\u091f\u093f\u0915 \u0905\u092d\u093f\u092f\u093e\u0928 \u0909\u092a\u0947\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0938\u094d\u0925\u0932\u094b\u0902 \u0924\u0925\u093e \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 PLHIV \u0915\u0947 \u0938\u092e\u093e\u0935\u0947\u0936 \u0915\u094b \u092c\u0922\u093c\u093e\u0935\u093e \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0902\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0915\u093e\u0928\u0942\u0928\u0940 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930:<\/strong> \u092d\u0947\u0926\u092d\u093e\u0935 \u0915\u0940 \u0936\u093f\u0915\u093e\u092f\u0924\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u093e\u0927\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 <strong>PLHIV <\/strong><strong>\u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f HIV <\/strong><strong>\u0914\u0930 \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e, 2017<\/strong> \u0915\u0947 \u0924\u0939\u0924 34 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902\/\u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0936\u093e\u0938\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0928\u093f\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<span class=\"vc_green_button\"><\/p>\n<table style=\"width: 100.563%;\" width=\"624\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 100%;\">\n<h4><strong>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 HIV\/<\/strong><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u092e\u0932\u0947<\/strong><\/h4>\n<ul>\n<li><strong>HIV <\/strong><strong>\u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940<\/strong>\n<ul>\n<li>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 HIV \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930 <strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 2010 <\/strong><strong>\u0915\u0947 0.33% <\/strong><strong>\u0938\u0947 \u0918\u091f\u0915\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0937 2024 <\/strong><strong>\u092e\u0947\u0902 0.20%<\/strong> \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li>0.20% \u092a\u0930, \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0930 <strong>\u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0914\u0938\u0924 0.7%<\/strong> \u0938\u0947 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u0928\u0940\u091a\u0947 \u092c\u0928\u093e \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0926\u0947\u0936 \u092e\u0939\u093e\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0915\u092e \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0914\u0930 <strong>\u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0930\u0941\u091d\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947<\/strong> \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092b\u0932 \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0928\u090f HIV <\/strong><strong>\u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923: <\/strong>\u0928\u090f HIV \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0935\u0930\u094d\u0937 2010 \u0915\u0947 1.25 \u0932\u093e\u0916 \u092e\u093e\u092e\u0932\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0918\u091f\u0915\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0937 2024 \u092e\u0947\u0902 64,500 \u092e\u093e\u092e\u0932\u0947 \u0930\u0939 \u0917\u090f \u0939\u0948\u0902, \u091c\u094b NACP \u0915\u0947 \u0924\u0939\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0940 \u0917\u0908 <strong>\u0935\u0930\u094d\u0937 2010 <\/strong><strong>\u0915\u0940 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u0930\u0947\u0916\u093e \u0915\u0940 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902 49% <\/strong><strong>\u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940<\/strong> \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\n<ul>\n<li>\u092f\u0939 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f \u0907\u0938\u0940 \u0905\u0935\u0927\u093f \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0915\u092e\u0940 \u0926\u0930 40% \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u092e\u094c\u0924\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940: <\/strong>\u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 81.40% \u0915\u0940 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f \u0906\u0908 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0935\u0930\u094d\u0937 2010 \u092e\u0947\u0902 1.73 \u0932\u093e\u0916 \u092e\u094c\u0924\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0918\u091f\u0915\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0937 2024 \u092e\u0947\u0902 32,200 \u0939\u094b \u0917\u0908 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\"><\/span>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0926\u093f\u0935\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0937 1 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930 \u0915\u094b \u092e\u0928\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f HIV\/\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u091c\u093e\u0917\u0930\u0942\u0915\u0924\u093e \u092c\u0922\u093c\u093e\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e HIV \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u091c\u0940\u0935\u0928\u092f\u093e\u092a\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 (PLHIV) \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u0914\u0930 \u0938\u0939\u093e\u0928\u0941\u092d\u0942\u0924\u093f \u0915\u0940 \u092a\u0941\u0937\u094d\u091f\u093f \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u0948\u0964 HIV\/\u090f\u0921\u094d\u0938 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948? \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e: HIV (\u0939\u094d\u092f\u0942\u092e\u0928 \u0907\u092e\u094d\u092f\u0942\u0928\u094b\u0921\u0947\u092b\u093f\u0936\u093f\u090f\u0902\u0938\u0940 \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938) \u090f\u0915 \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0939\u0948, \u091c\u094b CD4 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u092a\u0930 \u0939\u092e\u0932\u093e \u0915\u0930\u0915\u0947&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/current-affairs\/world-aids-day\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u090f\u0921\u094d\u0938 \u0926\u093f\u0935\u0938<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4818],"tags":[],"paper":[4827],"subject":[5020],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126900"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126900"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126904,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126900\/revisions\/126904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126900"},{"taxonomy":"paper","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/paper?post=126900"},{"taxonomy":"subject","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/subject?post=126900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}