{"id":131337,"date":"2026-05-02T15:00:07","date_gmt":"2026-05-02T09:30:07","guid":{"rendered":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/?p=131337"},"modified":"2026-05-04T11:31:56","modified_gmt":"2026-05-04T06:01:56","slug":"states-concerning-revenue-deficit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/current-affairs\/states-concerning-revenue-deficit\/","title":{"rendered":"\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u091a\u093f\u0902\u0924\u093e\u091c\u0928\u0915 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u093e"},"content":{"rendered":"<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d<\/strong><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924 \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u093e\u0932\u092f \u0928\u0947 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u0940 \u0926\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f <strong>\u092c\u0922\u093c\u0924\u0940 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u0905\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924\u0924\u093e\u0913\u0902<\/strong> \u0915\u0947 \u092e\u0927\u094d\u092f, <strong>\u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0914\u0930 \u092d\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0930\u094d\u091c \u0915\u0947 \u092c\u094b\u091d<\/strong> \u0938\u0947 \u0926\u092c\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u0938\u0902\u0915\u091f \u0915\u093e \u0938\u093e\u092e\u0928\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 (Revenue Deficit) <\/strong><strong>\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e: <\/strong>\u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u093e \u090f\u0915 \u0910\u0938\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0915\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 <strong>\u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u093e \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0935\u094d\u092f\u092f \u0909\u0938\u0915\u0940 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915<\/strong> \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948; \u0907\u0938\u0915\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0935\u0930\u094d\u0924\u092e\u093e\u0928 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0917 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u092a\u094b\u0937\u0923 \u0909\u0927\u093e\u0930 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u0964\n<ul>\n<li>\u092f\u0939 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0909\u0938 \u0905\u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0915\u094b \u0909\u091c\u093e\u0917\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0935\u0939 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924 \u0906\u092f \u0915\u0947 \u0938\u094d\u0930\u094b\u0924\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0926\u0948\u0928\u093f\u0915 \u0916\u0930\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930 \u092a\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0918\u091f\u0915: <\/strong>\u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0935\u094d\u092f\u092f \u092e\u0947\u0902 <strong>\u0935\u0947\u0924\u0928, <\/strong><strong>\u092a\u0947\u0902\u0936\u0928, <\/strong><strong>\u0938\u092c\u094d\u0938\u093f\u0921\u0940 \u0914\u0930 \u092c\u094d\u092f\u093e\u091c \u092d\u0941\u0917\u0924\u093e\u0928<\/strong> \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0906\u0935\u0930\u094d\u0924\u0940 \u092e\u0926\u0947\u0902 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u092c\u0915\u093f \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0930 \u0914\u0930 \u0917\u0948\u0930-\u0915\u0930 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 (\u091c\u0948\u0938\u0947 \u0936\u0941\u0932\u094d\u0915 \u0914\u0930 \u0932\u093e\u092d\u093e\u0902\u0936) \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0918\u093e\u091f\u0947<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>\u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0918\u093e\u091f\u093e (Fiscal Deficit): <\/strong><strong>\u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0918\u093e\u091f\u093e \u0915\u0941\u0932 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 (\u0909\u0927\u093e\u0930 \u0915\u094b \u091b\u094b\u0921\u093c\u0915\u0930) \u0915\u0940 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 \u0935\u094d\u092f\u092f<\/strong> \u0915\u0940 \u0905\u0927\u093f\u0915\u0924\u093e \u0915\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092f\u0939 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0915\u0941\u0932 \u0909\u0927\u093e\u0930 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u0918\u093e\u091f\u093e (Primary Deficit): <\/strong><strong>\u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u0918\u093e\u091f\u093e, <\/strong><strong>\u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0918\u093e\u091f\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u092c\u094d\u092f\u093e\u091c \u092d\u0941\u0917\u0924\u093e\u0928 \u0915\u094b \u0918\u091f\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0930<\/strong> \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948; \u092f\u0939 \u092a\u093f\u091b\u0932\u0940 \u090b\u0923 \u092c\u093e\u0927\u094d\u092f\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u091b\u094b\u0921\u093c\u0915\u0930, \u0909\u0927\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0915\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u091a\u093f\u0902\u0924\u093e\u090f\u0901<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u090b\u0923 \u0915\u093e \u092c\u0922\u093c\u0924\u093e \u092c\u094b\u091d \u0914\u0930 \u092c\u094d\u092f\u093e\u091c \u092d\u0941\u0917\u0924\u093e\u0928: <\/strong>\u092a\u0902\u091c\u093e\u092c (\u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e 22.8% \u092c\u094d\u092f\u093e\u091c \u092a\u0930 \u0916\u0930\u094d\u091a) \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0909\u091a\u094d\u091a \u090b\u0923 \u0938\u0947\u0935\u093e \u092c\u094b\u091d \u0915\u093e \u0938\u093e\u092e\u0928\u093e \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0909\u0928\u0915\u093e \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0932\u091a\u0940\u0932\u093e\u092a\u0928 \u0915\u092e \u0939\u094b \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928:<\/strong> \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0915\u093e \u0938\u093e\u092e\u0928\u093e \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u092a\u0942\u0901\u091c\u0940\u0917\u0924 \u0935\u094d\u092f\u092f \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928 \u0915\u092e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u092c\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e\u0926\u0940 \u0922\u093e\u0901\u091a\u0947 \u0914\u0930 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938\u094b\u0928\u094d\u092e\u0941\u0916\u0940 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0916\u0930\u094d\u091a \u092e\u0947\u0902 \u0915\u091f\u094c\u0924\u0940 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092e\u091c\u092c\u0942\u0930 \u0939\u094b\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 \u092a\u0930 \u092c\u0922\u093c\u0924\u0940 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930\u0924\u093e:<\/strong> \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0924\u0928\u093e\u0935 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f <strong>\u0909\u091a\u094d\u091a \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u0939\u0938\u094d\u0924\u093e\u0902\u0924\u0930\u0923 \u0915\u0940<\/strong> \u092e\u093e\u0901\u0917 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930-\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0926\u092c\u093e\u0935 \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u0938\u0902\u0915\u091f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u091d\u091f\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0938\u0902\u0935\u0947\u0926\u0928\u0936\u0940\u0932\u0924\u093e:<\/strong> \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924 \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u093e\u0932\u092f \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, 18 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0928\u094c \u0915\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0937 2026-27 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0939\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0924\u0947\u0932 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u0940 \u0938\u0902\u0915\u091f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0938\u0902\u0935\u0947\u0926\u0928\u0936\u0940\u0932 \u092c\u0928\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0935\u093f\u0935\u0947\u0915 \u0915\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e (&#8216;<\/strong><strong>\u0917\u094b\u0932\u094d\u0921\u0928 \u0930\u0942\u0932&#8217;) <\/strong><strong>\u0915\u093e \u0909\u0932\u094d\u0932\u0902\u0918\u0928: <\/strong>\u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u091c\u0928\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924 \u0915\u093e &#8220;\u0917\u094b\u0932\u094d\u0921\u0928 \u0930\u0942\u0932&#8221; \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u092c\u0928\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 <strong>\u0915\u093f \u0909\u0927\u093e\u0930 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092a\u0942\u0901\u091c\u0940\u0917\u0924 \u0935\u094d\u092f\u092f \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f, <\/strong><strong>\u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0917 <\/strong>\u0915\u0947 \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u0927\u093e\u0930 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<span class=\"vc_green_button\"><\/p>\n<table style=\"width: 99.0854%;\" width=\"624\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 100%;\">\n<h4><strong>\u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930\u0926\u093e\u092f\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0914\u0930 \u092c\u091c\u091f \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 (FRBM) <\/strong><strong>\u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e, 2003 <\/strong><strong>\u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0935\u0927\u093e\u0928<\/strong><\/h4>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0938\u0941\u0926\u0943\u0922\u093c\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f: <\/strong>\u092f\u0939 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0915\u094b \u0938\u094d\u0925\u093e\u092f\u0940 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0924\u0915 \u0915\u092e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0906\u0926\u0947\u0936 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 <strong>\u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0915\u094b \u0938\u0915\u0932 \u0918\u0930\u0947\u0932\u0942 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926 (GDP) <\/strong><strong>\u0915\u0947 4.5<\/strong>% \u0938\u0947 \u0928\u0940\u091a\u0947 \u0932\u093e\u0928\u093e \u0914\u0930 \u090b\u0923-\u091c\u0940\u0921\u0940\u092a\u0940 \u0905\u0928\u0941\u092a\u093e\u0924 \u0915\u094b \u0935\u093f\u0935\u0947\u0915\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u093e \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964\n<ul>\n<li>\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u092e \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0930\u094d\u0937\u093f\u0915 \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0915\u094b \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0938\u0915\u0932 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0918\u0930\u0947\u0932\u0942 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926 (GSDP) \u0915\u0947 3% \u0924\u0915 \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li>\u0939\u093e\u0932\u093e\u0901\u0915\u093f <strong>\u0915\u094b\u0935\u093f\u0921-19 <\/strong><strong>\u092e\u0939\u093e\u092e\u093e\u0930\u0940 (2020-21) <\/strong><strong>\u091c\u0948\u0938\u0940 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u092e\u0902\u0926\u0940<\/strong> \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0928\u093f\u0935\u0947\u0936 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u094b\u0924\u094d\u0938\u093e\u0939\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0907\u0938 \u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f \u0915\u094b \u0915\u092d\u0940-\u0915\u092d\u0940 \u0909\u091a\u094d\u091a \u0938\u094d\u0924\u0930 (\u091c\u0948\u0938\u0947- 3.5% \u092f\u093e 4%) \u0924\u0915 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u093f\u0915 \u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0938\u094d\u0925\u093f\u0930\u0924\u093e \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u0941\u0928\u0903 3% \u092a\u0930 \u0935\u093e\u092a\u0938 \u0906\u0928\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0905\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u094d\u092f \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0928\u0940\u0924\u093f \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923: <\/strong>\u092a\u093e\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u093f\u0924\u093e \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u094b <strong>\u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a\u0930\u0947\u0916\u093e \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923 (Macro-Economic Framework Statement)<\/strong>, \u092e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0905\u0935\u0927\u093f \u0915\u0940 \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0928\u0940\u0924\u093f \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923 \u0914\u0930 \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0928\u0940\u0924\u093f \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923 \u0938\u0939\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>\u2018<\/strong><strong>\u090f\u0938\u094d\u0915\u0947\u092a \u0915\u094d\u0932\u0949\u091c\u2019 (<\/strong><strong>\u0928\u093f\u0915\u093e\u0938\u0940 \u0916\u0902\u0921) \u092a\u094d\u0930\u093e\u0935\u0927\u093e\u0928: <\/strong>\u092f\u0939 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e \u092f\u0941\u0926\u094d\u0927, \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0906\u092a\u0926\u093e\u0913\u0902 \u092f\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0905\u0938\u093e\u0927\u093e\u0930\u0923 \u092a\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0932\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928 \u0915\u0940 \u0905\u0928\u0941\u092e\u0924\u093f \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0938\u0915\u0932 \u0918\u0930\u0947\u0932\u0942 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926 (GDP) \u0915\u0947 0.5% \u0924\u0915 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>RBI <\/strong><strong>\u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u092a\u094b\u0937\u0923 \u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u092c\u0902\u0927: <\/strong>\u092f\u0939 \u0905\u0927\u093f\u0928\u093f\u092f\u092e \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u092c\u093e\u091c\u093e\u0930\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0930\u093f\u091c\u0930\u094d\u0935 \u092c\u0948\u0902\u0915 \u0938\u0947 \u0938\u0940\u0927\u0947 \u0909\u0927\u093e\u0930 \u0932\u0947\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0930\u094b\u0915 \u0932\u0917\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u092e\u094c\u0926\u094d\u0930\u093f\u0915 \u0905\u0928\u0941\u0936\u093e\u0938\u0928 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 <strong>\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u093e\u0938\u094d\u092b\u0940\u0924\u093f \u091c\u0928\u093f\u0924 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u092a\u094b\u0937\u0923 (Inflationary Financing)<\/strong> \u0915\u094b \u0930\u094b\u0915\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><\/span>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0905\u0928\u0941\u0936\u093e\u0938\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u0938\u0941\u091d\u093e\u0935<\/strong><\/h4>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0938\u0943\u091c\u0928 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0926\u0943\u0922\u093c \u0915\u0930\u0928\u093e: <\/strong>\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0936\u093e\u0938\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930, \u0915\u0930 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f <strong>\u0938\u092c\u094d\u0938\u093f\u0921\u0940 \u0915\u094b \u0924\u0930\u094d\u0915\u0938\u0902\u0917\u0924 \u092c\u0928\u093e\u0915\u0930 <\/strong>\u0905\u092a\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0935\u092f\u0902 \u0915\u0947 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0938\u094d\u0930\u094b\u0924\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092c\u0922\u093c\u093e\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0935\u094d\u092f\u092f \u0915\u094b \u0924\u0930\u094d\u0915\u0938\u0902\u0917\u0924 \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e: <\/strong>\u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0928\u093e\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0938\u092c\u094d\u0938\u093f\u0921\u0940 \u0915\u0947 \u092c\u091c\u093e\u092f \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u0935\u094d\u092f\u092f \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915\u0924\u093e \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u091c\u0928\u093f\u0915 \u0927\u0928 \u0915\u093e \u0915\u0941\u0936\u0932 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092a\u0942\u0901\u091c\u0940\u0917\u0924 \u0935\u094d\u092f\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f: <\/strong>\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0935\u094d\u092f\u092f \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u092a\u094b\u0937\u0923 \u0915\u0947 \u092c\u091c\u093e\u092f \u092c\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e\u0926\u0940 \u0922\u093e\u0901\u091a\u0947 \u0914\u0930 \u0938\u0902\u092a\u0924\u094d\u0924\u093f \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u092a\u0930 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924 <strong>\u0915\u0930\u0915\u0947 &#8216;<\/strong><strong>\u0917\u094b\u0932\u094d\u0921\u0928 \u0930\u0942\u0932&#8217; (Golden Rule) <\/strong>\u0915\u093e \u092a\u093e\u0932\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092e\u091c\u092c\u0942\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e: <\/strong>\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924 \u0906\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0940 \u0938\u093f\u092b\u093e\u0930\u093f\u0936\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0940 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u093e\u0928\u094d\u0935\u092f\u0928 \u0914\u0930 \u092a\u093e\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u0940 \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0922\u093e\u0901\u091a\u0947 \u0915\u094b \u0905\u092a\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u091c\u0935\u093e\u092c\u0926\u0947\u0939\u0940 \u0914\u0930 \u0905\u0928\u0941\u0936\u093e\u0938\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0905\u0928\u0941\u0915\u0930\u0923\u0940\u092f \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f: <\/strong>\u0905\u092a\u0928\u0947 \u0938\u0915\u0932 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0918\u0930\u0947\u0932\u0942 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926 (GSDP) \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0905\u0927\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0935\u093e\u0932\u0947 <strong>\u0906\u0920 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0913\u0921\u093f\u0936\u093e (3%), <\/strong><strong>\u091d\u093e\u0930\u0916\u0902\u0921 (2.5%), <\/strong><strong>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 (1.6%), <\/strong><strong>\u0917\u094b\u0935\u093e (1.3%), <\/strong><strong>\u0917\u0941\u091c\u0930\u093e\u0924 (0.8%), <\/strong><strong>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930\u093e\u0916\u0902\u0921 (0.6%), <\/strong><strong>\u0924\u0947\u0932\u0902\u0917\u093e\u0928\u093e (0.3%) <\/strong><strong>\u0914\u0930 \u092c\u093f\u0939\u093e\u0930 (0.1%) <\/strong>\u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937:\u00a0<\/strong><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0924\u0924\u094d \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938, \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0930\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0938\u0939\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0902\u0918\u0935\u093e\u0926 \u0915\u094b \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0930\u093e\u091c\u0915\u094b\u0937\u0940\u092f \u0905\u0928\u0941\u0936\u093e\u0938\u0928 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0915\u094b \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0905\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u094d\u092f \u0939\u0948\u0964<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924 \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u093e\u0932\u092f \u0928\u0947 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u0940 \u0926\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092c\u0922\u093c\u0924\u0940 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u0905\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u0927\u094d\u092f, \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0914\u0930 \u092d\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0930\u094d\u091c \u0915\u0947 \u092c\u094b\u091d \u0938\u0947 \u0926\u092c\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u0938\u0902\u0915\u091f \u0915\u093e \u0938\u093e\u092e\u0928\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u0947 (Revenue Deficit) \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e: \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u093e \u090f\u0915 \u0910\u0938\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0915\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u093e \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0935\u094d\u092f\u092f&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/current-affairs\/states-concerning-revenue-deficit\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">\u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u091a\u093f\u0902\u0924\u093e\u091c\u0928\u0915 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0918\u093e\u091f\u093e<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4818],"tags":[],"paper":[4828],"subject":[4839],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131337"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131337"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131338,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131337\/revisions\/131338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131337"},{"taxonomy":"paper","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/paper?post=131337"},{"taxonomy":"subject","embeddable":true,"href":"https:\/\/pwonlyias.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/subject?post=131337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}